“Kum” Deyip Geçmeyin!

“Kum” Deyip Geçmeyin!

02 Eylül 2022, Cuma | Üroloji

Çeşitli böbrek hastalıkları toplumda oldukça sık görülmektedir. Bunlardan en yaygın olanlardan bir tanesi de “kum” hastalığıdır. Bu kadar sık görülen hastalıklarla ilgili halk arasında uzun yıllardır oluşan bazı mitler, yanlış kanaatler ve düşünceler oluşabilmektedir.

 

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki tıpta “kum” diye bir hastalık yoktur.  Belki başta taşın küçüklüğünü ifade etmek için “kum” tabiri kullanılmış olabilir. Bir kişinin yan ağrısı ve idrar yaparken yanma, sızlama şikâyeti var ise halk arasında buna “kum dökme” hastalığı denir.

 

Diğer taraftan ise bazı belirtiler ve bulgulara dayanarak bazı hekim arkadaşlarımız da “kum döküyorsun” diyerek tanı koymak durumunda kalabiliyorlar. Ben burada bu ikinci durum üzerinde durmak istiyorum. Belki başta taşın küçüğünü ifade etmek için “kum” tabiri kullanılmış olabilir ki yukarıda da belirttiğim gibi tıp literatüründe böyle bir tabir yoktur. Ancak sonraları aşağıda sayacağımız bazı belirtiler ve bulgular için de aynı tabirler kullanılmaktadır.

 

Görüntüleme tekniklerinden röntgen, ultrasonografi veya tomografide böbrek içinde ve/veya idrar kanallarında 2-3 mm gibi taş görülmüşse bunlara kum denebiliyor. Bu tabir mahsurlu olmayabilir. Ancak idrarda kan, idrarda kristaller ve sedimentlerin varlığı durumunda “kum döküyorsun” denilmesi oldukça yanlış bir kullanımdır ve bazı hastalıkların tanısını geciktirebilir.

 

İdrarda Kan

İdrarda kan iki şekilde olabilir; gözle görülebilir veya sadece yapılan tam idrar tahlilinde yani mikroskobik hematüri şeklinde.  İdrarda kan görülmesinin birçok nedeninden sadece bir tanesi olan böbrek veya idrar yolları taşının belirtisi olabilir.

 

İdrar yollarında kanama yapan sebepler birçok hastalığın da belirtisi olabilir. Bu nedenle gerek gözle gerekse mikroskobik olarak idrarda kan görüldüğünde incelenmesi gereken bir durumdur. İdrarda kanamayı değerlendirirken ilk önce hastanın hikâyesini sonra kanama nasıl başladı ve ne kadar devam etti, pıhtı var mıydı, eşlik eden yan ağrısı, idrarda yanma, ateş, vs. var mıydı gibi birçok durumun sorgulanması gerekir. Muayene de bir “ön tanı” sıralaması belirlenir. Buna göre tetkikler istenir ve hastaya tanı konur. Hastanın yaşına ve risk faktörlerine göre ileri tetkikler de gerekebilir.  İdrarda kanamanın en sık gördüğümüz sebebi, enfeksiyonlar ve taş hastalıkları iken yaklaşık %5- %10 civarında da üriner sistem tümörü (böbrek, mesane prostat) belirtisi olabilir. Kısaca “kum” deyip geçilmemelidir.

 

İdrarda kanama sebepleri

  • Üriner sistem enfeksiyonları (sistit, prostatit, böbrek)
  • Üriner sistem taş hastalıkları
  • İlaçlar (kan sulandırıcılar, ağrı kesiciler, vs.)
  • Üriner sistem kanserleri (böbrek, mesane, prostat)
  • Glomerülonefritler (böbreğin mikroplar dışındaki iltihapları)
  • İyi huylu prostat büyümesi
  • Böbrek kistleri
  • Travmalar
  • Aşırı egzersizler
  • Nörojenik mesane (mesanenin kas ve sinir sistemi bozukluğu)
  • Bir kısım kan hastalıkları
  • Üriner sistem damar anomalileri

 

İdrardaki kristallerin görülmesi durumuna da “kum” dendiğine şahit olmaktayız. Oysa bu kristallerin bir kısmının önemli hastalıkların işareti olabileceği gibi bir kısmı da önemsiz olabilir. Örneğin; kalsiyum oksalat kristalleri diyette fazla alımına, kronik böbrek hastalığına, bir kısım bağırsak hastalıklarına,  taş hastalığına, fosfat kristalleri idrar yolu enfeksiyonuna, ürik asit kristalleri hücre yıkımının çok olduğu lösemi lenfoma, gut gibi hastalıklara veya taş hastalığına işaret ediyor olabilir.

 

Burada ayrıca üzerinde durulması gereken bir husus var. Biz hekimler olarak bir kısım bilgiler yazıyoruz veya internette dolaşan birçok bilgi var. Bunları okuyanlar endişeye kapılıp kendi kendilerine teşhis koyabiliyorlar. Dikkat edilirse yukarıdaki cümlelerde “kesinlikle bu hastalığa işaret eder”  diye bir tabir kullanmıyoruz. “işaret edebilir” diye belirtiyoruz. Bu nedenle paniğe kapılmadan bir hekime başvurup sizin için en doğru bilgiyi uzmanından almanız gerekmektedir.


Üroloji Bilgi & Randevu 444 77 99 veya e-randevu hizmetinden yararlanarak iletişime geçebilirsiniz.

YAKLAŞAN EĞİTİMLER

E-BÜLTEN

Gelişmelerden haberdar olmak için mail adresinizi bırakabilirsiniz.

İptal Et Kayıt Ol

İLETİŞİM FORMU

Central Hospital hakkında şikayet, görüş ve önerilerinizi bildirebilirsiniz.

b
x
a
r
e
d
c

Bize Ulaşın 444 77 99

Kocayol Cd. Kozyatağı Sk. No.5
Kozyatağı 34742 İSTANBUL

Copyright © 2017 Central Hospital Kozyatağı
Her Hakkı Saklıdır.